|
Beleefdheidsfrases
Hoe vertaal je beleefdheidsfrasen als ‘uw dienares’?
Bij het vertalen van 2 Kon. 4,16 viel me op, dat de NBV de zelfbetiteling ‘uw dienares’ van de Sunamitische tegenover Elisa niet vertaalt. Blijkbaar beschouwt men dat als een tijd- en cultuurgebonden uitdrukking, en nog vrouwonvriendelijk ook. Dat roept vragen op, immers de NBV doet niet aan transculturalisatie: de centurio wordt geen kapitein, de denarie geen euro.
Allereerst: de Sunamitische is minder onderdanig dan het lijkt. In het zelfde vers nog voegt ze Elisa toe: ‘Lieg me niet voor!’ en in het vervolg (vss. 18-37) weet ze ook zeer goed voor haar belangen op te komen.
Maar waarom zou deze aanspraak niet mogen? Is het verkeerd, dat we eraan herinnerd worden dat we geen hedendaagse literatuur maar een tekst uit het eerste millennium voor Christus lezen? Alleen wie biblicistisch leest, moet bang zijn dat ze lezer dit taalgebruik zomaar als een advies voor de huidige omgangsvormen zal opvatten!
Tenslotte: de NBV is niet consequent. In Lucas 1,48 (Magnificat) blijft ‘dienares’ (terecht) wel staan.
|